Khi dẫn khách hàng đi tham quan dự án Melody City, đang triển khai cơ sở hạ tầng. Một khu đất có nhiều điều kiện thuận lợi phát triển bậc nhất Quận Liên Chiểu của đơn vị phân phối An Khang Real Estate. Chợt nhớ tới khái niệm “điện đường trường trạm” của ông bà hay nói.

Người Việt tin rằng đổ tiền vào đất mang lại sự an toàn cho dòng vốn hơn bất cứ kênh đầu tư nào. Bởi lẽ đất không mất giá mà còn tăng giá theo thời gian.

Gửi tiền vào đất tránh sự trượt giá của tiền mặt (lạm phát). Ôm đất không phải nơm nớp lo đánh rơi, bị trộm cướp. Trong trường hợp muốn giữ bí mật, âm thầm mua đất còn mang lại cho nhiều người cảm giác an tâm do tránh được sự chú ý của kẻ xấu.

Mặt khác xu hướng chung của xã hội là chuyển hiện kim về tài sản có giá trị để tránh rủi ro. Dễ quản lý và gia tăng giá trị nên đất đai nghiễm nhiên trở thành kênh trú ẩn hàng đầu trong tư duy của người Việt.

Đất xưa đất nay có nhiều điểm chung và cũng có những điểm khác biệt rõ ràng

Đất xưa “Điện đường trường trạm” ra đời

Sau CMT8, người dân có đất để canh tác, xây dựng nhà cửa và an cư lạc nghiệp theo Hiến pháp 1980 quy định như sau:

“Đất đai, núi rừng, sông hồ, hầm mỏ, tài nguyên thiên nhiên trong lòng đất, ở vùng biển và thềm lục địa… đều thuộc sở hữu toàn dân” (Điều 19).

“Nhà nước thống nhất quản lý đất đai theo quy hoạch chung, nhằm bảo đảm đất đai được sử dụng hợp lý và tiết kiệm.” (Điều 20).

Đây là cơ sở pháp lý cao nhất xác định rõ toàn dân là chủ sở hữu đối với toàn bộ vốn đất quốc gia. Hiến pháp 1980 cũng là văn bản pháp luật đầu tiên quy định: SỞ HỮU TOÀN DÂN về đất đai. Do đó, những thước đất nằm trong vùng phủ điện lưới, đường xá giao thông thuận tiện, trường học cho con cái phát triển tương lai và gần dịch vụ công, y tế … là tiêu chí cho mọi người dân hướng tới.

Đất Xưa

Đất đai luôn là một vấn đề rất rộng và có liên quan đến nhiều lĩnh vực trong cuộc sống. Chúng ta ai cũng cần đất để làm nơi cư trú, canh tác, sản xuất. Nhà nước ta luôn luôn quan tâm đến vấn đề ruộng đất, coi việc giải quyết vấn đề ruộng đất là một nội dung quan trọng của cách mạng dân tộc, dân chủ. Cương lĩnh chính trị của Đảng năm 1930 đã đề ra nhiệm vụ chiến lược của Cách mạng Việt Nam: “Đánh đổ đế quốc xâm lược giành độc lập dân tộc và xóa bỏ chế độ phong kiến giành ruộng đất cho nông dân”.

Trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc, địa chủ là giai cấp giàu có nhờ có nhiều đất đai và có tiếng nói trong xã hội. Đại đa số người Việt đều làm thuê, chịu sự lệ thuộc vào giai cấp địa chủ vì cần đất đai để canh tác. Do đó, từ xa xưa, người Việt có mong mỏi vươn lên từ tá điền thành người có nhiều đất đai để thay đổi địa vị xã hội, làm chủ cuộc đời.

Đất nay

Quan niệm xưa là thế, còn giờ thì gọi là khu đất vàng và nhiều khi là kim cương. Thực chất là bản nâng cấp của khái niệm cũ với tiêu chí giá trị đất tăng nhanh nhiều lần so với các vị trí khác mà thôi. Và từ đó, cộng đồng môi giới sinh sôi, là người kết nối giữa người bán và người mua quyền sử dụng đất làm cho thị trường lúc thì đóng băng, lúc thì sông động nhộn nhịp.

Tỷ phú, người siêu giàu trong xã hội đa phần nhờ có nhiều đất, buôn đất, kinh doanh bất động sản hoặc làm ngành nghề liên quan đến đất đai. Người Việt mê đất vì tâm lý bầy đàn, muốn đi theo con đường làm giàu của các tỷ phú bất động sản ngậm đất hóa vàng. Mặt khác, tất cả các ngành nghề đều liên quan đến đất. Sản xuất cần mặt bằng làm kho bãi, nhà xưởng. Công nông nghiệp, dịch vụ… đều cần đất để phục vụ kinh doanh. Khi mọi nhu cầu đều quy về đất khiến cho việc gom mua tài sản này được hình thành trên tâm lý đám đông. Chính vì vậy,  rất khó điều chỉnh tâm lý và hành vi này của người Việt.

Bởi vì, tâm lý bầy đàn, học theo giới siêu giàu. Lúc thị trường sôi động thì rất nhiều nguồn lực đổ vào đó. bao gồm cả người nhiều tiền, người ít tiền và cả người có rất ít tiền. Đi đâu cũng có  người bàn chuyện đất. Giai đoạn thoái trào, thì chỉ còn người có tiền nói chuyện về đất mà thôi, cho nên câu chuyện nhỏ lại, không ồn ào như trước, và cũng có lý khi nói rằng người giàu lại càng giàu hơn là thế.